Climateware

ZORLUK

Düzenlenmiş Enerji Sektöründe Çok Bağlı Ortaklıklı Yapıda Emisyon Verisini Bütüncül Yönetmek

Elektrik dağıtım ve perakende satış sektörü, klasik imalat sanayinden temelden farklı bir emisyon profiline sahiptir. Trafo ve şalt merkezlerinde yalıtım amacıyla kullanılan SF₆ gazı (kükürt heksaflürür), CO₂’nin yaklaşık 23.500 katı küresel ısınma potansiyeliyle önemli bir Kapsam 1 kaynağı oluşturken; saha operasyonlarını yürüten geniş araç filosu ve jeneratör kullanımı doğrudan emisyonları artırır. Kapsam 3 açısından ise şebeke kayıpları, satın alınan mal ve hizmetler ile çalışan ulaşımı gibi kategoriler geniş bir emisyon yelpazesi oluşturur.

Enerjisa Enerji’nin yapısı bu karmaşıklığa ek bir boyut katar. Başkent EDAŞ, AYEDAŞ ve Toroslar EDAŞ dağıtım şirketleri ile bunlara bağlı perakende satış şirketleri, Müşteri Çözümleri A.Ş. ve Eşarj A.Ş. dahil çok sayıda bağlı ortaklık, farklı coğrafyalarda farklı operasyonel profillere sahiptir. Her bağlı ortaklığın farklı enerji tüketim yapısı, farklı araç filosu ve farklı saha operasyonu bulunur. Konsolide bir karbon envanteri oluşturmak, bu çeşitliliği tek bir tutarlı metodoloji altında yönetmeyi ve bağlı ortaklıklar arası tutarlılığı sağlamayı gerektirir.

Sektör genelinde enerji dağıtım şirketlerinin karbon yönetimi, operasyonların coğrafi dağınıklığı, veri kaynaklarının çeşitliliği ve düzenlenmiş sektör dinamikleri nedeniyle yapısal zorluklar barındırır. CDP Çift “A” puanı ve Net Sıfır taahhüdüyle sektörde güçlü bir sürdürülebilirlik konumu oluşturmuş olan Enerjisa Enerji, artan düzenleyici beklentiler ve genişleyen raporlama çerçeveleri karşısında bu birikimi konsolide ve tekrarlanabilir bir altyapıyla pekiştirme kararı aldı.

Enerjisa Enerji özelinde öne çıkan ihtiyaç alanları şunlardı:

• Trafo merkezlerindeki SF₆ gazı emisyonları, araç filosu ve jeneratör kullanımı dahil Kapsam 1 kaynaklarının çok bağlı ortaklıklı yapıda sistematik yönetimi
• Çok bölgeli dağıtım operasyonlarının Kapsam 2 emisyonlarının bağlı ortaklık bazında izlenebilir biçimde hesaplanması
• Şebeke kayıpları, satın alınan mal ve hizmetler, çalışan ulaşımı dahil geniş Kapsam 3 yelpazesinin metodolojik olarak ele alınması
• CDP raporlamasını, Net Sıfır hedef takibini ve yatırımcı iletişimini destekleyecek, konsolide düzeyde denetime hazır veri akışının sağlanması
• Emisyon raporlama sürecinin dönemler arası tutarlılık ve verimlilikle sürdürülebilmesi

HEDEF

Enerji Sektörünün Öncü Şirketine Ölçeklenebilir Bir Karbon Yönetim Altyapısı Kazandırmak

Enerjisa Enerji’nin hedefi, yıllardır sürdürdüğü sürdürülebilirlik çalışmalarını konsolide grup yapısı genelinde standartlaştırılmış, tekrarlanabilir ve kurumsal karar desteğine dönüştürülebilir bir karbon yönetim sistemine kavuşturmaktı.

Hedeflenen yapı şu unsurları kapsıyordu:

• Dağıtım, perakende satış, müşteri çözümleri ve Eşarj dahil tüm bağlı ortaklıklarda ortak organizasyonel sınır ve metodoloji
• Kapsam 1–2–3 emisyonlarının bağlı ortaklık, bölge ve kategori bazında bütüncül şekilde yönetilmesi
• CDP raporlamasına, Net Sıfır hedef takibine ve yatırımcı iletişimine entegre, konsolide raporlama altyapısı
• Gelecek dönemlerde minimum eforla tekrarlanabilir süreçler

Amaç, yalnızca mevcut dönemi raporlamak değil; Enerjisa Enerji’nin 2021 baz yılına göre Kapsam 1–2 emisyonlarında %30 ve satılan elektrik emisyon yoğunluğunda %40 azaltma hedeflerini izlenebilir kılacak ve karbon verisini uzun vadeli kurumsal karar alma süreçlerine entegre edecek kalıcı bir temel oluşturmaktı.

YAKLAŞIM

Düzenlenmiş Enerji Sektörüne Özgü Konsolide Karbon Altyapısı

Proje, danışmanlık uzmanlığı ile dijital altyapının birlikte çalıştığı, çok katmanlı bir yaklaşımla yürütüldü. Elektrik dağıtım sektörünün kendine özgü emisyon profili ve çok bağlı ortaklıklı grup yapısı, projenin her aşamasında belirleyici bir dinamik oldu.

Aşama 1: Konsolide Organizasyonel Sınır ve Kurumsal Çerçeve

Dağıtım şirketleri (Başkent EDAŞ, AYEDAŞ, Toroslar EDAŞ), perakende satış şirketleri, Müşteri Çözümleri A.Ş. ve Eşarj A.Ş. dahil tüm bağlı ortaklıkları kapsayan konsolide organizasyonel sınırlar GHG Protokolü ile uyumlu biçimde tanımlandı. Her bağlı ortaklık için emisyon kaynakları belirlendi; veri sahipliği ve sorumluluklar netleştirildi. Enerjisa Enerji’nin mevcut CDP raporlama deneyimi ve kurumsal yönetişim yapısı, organizasyonel sınırların belirlenmesinde güçlü bir başlangıç noktası sağladı.

Sonuç: Çok bağlı ortaklıklı grup yapısını kapsayan ortak bir metodolojik çerçeve ve net yönetişim yapısı oluşturuldu.

---

Aşama 2: Standartlaştırılmış Veri Toplama Yapısının Kurulması

Kapsam 1–2–3 emisyonlarına ilişkin faaliyet verileri için bağlı ortaklık bağımsız standart veri toplama şablonları oluşturuldu. SF₆ gazı kullanımı, araç filosu yakıt tüketimi, bina ve tesis enerji tüketimi, şebeke kayıpları, satın alınan mal ve hizmetler ile çalışan ulaşımı dahil çeşitli veri kaynakları için irtibat noktaları belirlendi. Tüm süreçlerde bağlı ortaklıklar arasında ortak veri dili ve formatı benimsendi.

14 ilde faaliyet gösteren üç dağıtım bölgesi ve çok sayıda bağlı ortaklık genelinde veri derlenmesi, doğası gereği kapsamlı bir koordinasyon sürecini gerektirir. Enerjisa Enerji’nin güçlü kurumsal yönetişim yapısı ve bağlı ortaklıklar arası koordinasyon disiplini, veri toplama aşamasının etkin biçimde yürütülmesinde belirleyici bir rol oynadı.

Sonuç: Konsolide grup yapısı genelinde karşılaştırılabilirlik sağlayan, bağlı ortaklık ve bölge bazında detaylanabilen tutarlı bir faaliyet veri altyapısı kuruldu.

---

Aşama 3: Enerji Dağıtım Sektörüne Özgü Hesaplama Metodolojisi

Elektrik dağıtım sektörünün emisyon profiline özgü hesaplama metodolojisi oluşturuldu. SF₆ gazı emisyonları yüksek küresel ısınma potansiyeli gözetilerek ayrı bir Kapsam 1 kalemi olarak ele alındı. Araç filosu ve jeneratör kullanımı dahil diğer Kapsam 1 kaynakları yapılandırıldı. Kapsam 3 kapsamında şebeke kayıpları, satın alınan mal ve hizmetler ile çalışan ulaşımı gibi kategoriler ayrı ayrı ele alındı. Tüm operasyonlarda kullanılan emisyon faktörleri merkezi bir kütüphane altında yapılandırıldı; varsayımlar ve metodolojik tercihler kurumsal çerçevede belgelendi.

Ön hesaplamayla başlayan süreç, dahili değerlendirme ve nihai hesaplamayla olgunlaştırıldı.

Sonuç: Hesaplama süreci, bağlı ortaklıktan ve bölgeden bağımsız şekilde tekrarlanabilir, izlenebilir ve karar destekleyici bir yapıya dönüştürüldü.

---

Aşama 4: Konsolide Envanterin Birleştirilmesi ve Raporlamaya Hazırlık

Tüm bağlı ortaklıklardan gelen veriler tek bir konsolide kurumsal karbon envanterinde birleştirildi. Kapsam, bağlı ortaklık, bölge ve kategori bazında raporlama çıktıları üretildi; doğrulama gerekliliklerini destekleyen dokümantasyon ve izlenebilirlik sağlandı. Proje kapanışında gelecek raporlama döngüleri için yol haritası netleştirildi.

Sonuç: CDP raporlamasına, Net Sıfır hedef takibine ve yatırımcı iletişimine entegre, konsolide düzeyde denetime hazır, tutarlı ve şeffaf bir raporlama altyapısı oluşturuldu.

DİJİTAL ALTYAPI

Konsolide Grup Yapısını Tek Noktadan Yönetmek

Carbondeck, bu projede çok bağlı ortaklıklı enerji grubu yapısında emisyonların merkezi yönetimi için dijital altyapı olarak konumlandırıldı.

Carbondeck sayesinde:

• Tüm bağlı ortaklıklardan ve dağıtım bölgelerinden gelen veriler tek bir sistemde toplandı
• Emisyon faktörleri ve hesaplama metodolojisi merkezi bir yapı altında yönetildi
• Bağlı ortaklık, bölge, kapsam ve kategori bazında esnek raporlama sağlandı; CDP ve yatırımcı iletişimi ihtiyaçlarına uyumlu çıktılar üretildi
• Gelecek dönemler için tekrarlanabilir iş akışları kuruldu

Bu yapı, karbon verilerinin bireysel dosyalardan kurumsal hafızaya taşınmasını ve konsolide raporlamanın her döngüde tutarlı biçimde üretilebilmesini sağladı.

SONUÇLAR

Enerji Sektöründe Konsolide Karbon Yönetim Yetkinliği

Proje kapsamında şu çıktılar elde edildi:

• GHG Protokolü ile uyumlu, çok bağlı ortaklıklı yapıyı kapsayan Kapsam 1–2–3 bazında konsolide kurumsal karbon envanteri
• SF₆ gazı, araç filosu, şebeke kayıpları ve çalışan ulaşımı dahil elektrik dağıtım sektörüne özgü belgelenmiş hesaplama metodolojisi
• Bağlı ortaklık ve bölge bazında detaylanabilen, izlenebilir veri akışı
• CDP raporlamasına ve Net Sıfır hedef takibine uyumlu raporlama altyapısı
• Gelecek dönemlerde minimum eforla sürdürülebilecek tekrarlanabilir süreçler

STRATEJİK ETKİ

Karbon Verisinin Enerji Dönüşümü Stratejisini Besleyen Bir Varlığa Dönüşmesi

Kurulan karbon altyapısı, Enerjisa Enerji için yalnızca düzenleyici uyum değil; Kapsam 1–2’de %30 ve Kapsam 3’te %40 azaltma hedeflerinin operasyonel takibi, şebeke yatırım kararlarında karbon perspektifinin değerlendirilmesi, Eşarj ile elektrikli mobilite dönüşümüne ilişkin karbon bazlı analizler ve bağlı ortaklıklar arası performans karşılaştırması için sağlam bir temel oluşturdu.

Sabancı Holding ve E.ON ortaklığının getirdiği konsolide raporlama beklentilerine ve uluslararası standartlara yanıt verebilecek, halka açık bir şirketin yatırımcı iletişimini ve BIST Sürdürülebilirlik Endeksi gerekliliklerini destekleyecek düzeyde bir karbon veri altyapısı tesis edildi.

Karbon verileri raporlama amacıyla üretilen çıktılar olmaktan çıkarak, Enerjisa Enerji’nin “Daha İyi Bir Gelecek” vizyonu ve enerji dönüşümü stratejisinin tamamını besleyen stratejik bir veri katmanına dönüştü.

Sonuç

Enerjisa Enerji ile gerçekleştirilen bu çalışma, elektrik dağıtım sektöründe karbon yönetiminin; düzenlenmiş sektör dinamikleri, çok bağlı ortaklıklı yapı ve sektöre özgü emisyon kaynakları gözetilerek nasıl standartlaştırılmış bir kurumsal yetkinliğe dönüştürülebileceğini ortaya koymaktadır.

Semtrio’nun danışmanlık uzmanlığı ve Climateware’in dijital altyapısı ile kurulan bu yapı, Enerjisa Enerji’nin CDP Çift A düzeyindeki iklim ve su şeffaflığını konsolide ve tekrarlanabilir bir altyapıyla destekleyerek; hem bugünün raporlama ihtiyaçlarını hem de gelecekteki emisyon azaltım hedeflerini ve enerji dönüşümü stratejisini besleyen ölçeklenebilir bir karbon yönetim modeli sunuyor.