Climateware

ZORLUK

Çok Ürün Hatlı Kimya Üretiminde Karbon Verisini Bütüncül Yönetmek

Ege Kimya’nın Adapazarı kampüsü, tek bir tesis alanında birbirinden farklı üretim süreçlerini barındıran entegre bir kimya tesisidir. Silikat üretimi, metal karboksilat işleme, çinko oksit üretimi, çöktürülmüş silika (Egesil ortaklığı ile), nikel bazlı katalizör üretimi ve yapı kimyasalları üretimi gibi hatların her biri farklı enerji tüketim profilleri, farklı hammadde girdileri ve farklı proses emisyonları taşır. Bu çeşitlilik, karbon yönetimini tek bir üretim sürecine indirgenemeyecek şekilde karmaşıklaştırır.

Kapsam 3 açısından ise metal girdiler (kobalt, çinko, nikel), silikat hammaddeleri, çeşitli kimyasal reaktifler ve lojistik faaliyetler geniş bir emisyon yelpazesi oluşturur. 70’den fazla ülkeye ihracat yapan bir şirket olarak ürün lojistiğinin karbon boyutu da hesaplamaya dahil edilmesi gereken önemli bir kalem olarak öne çıkmaktadır.

Sektör genelinde kimya üreticilerinin karbon yönetimi, proses çeşitliliği, veri kaynaklarının çokluğu ve farklı ürün hatlarının emisyon profillerinin standartlaştırılması gerekliliği nedeniyle yapısal zorluklar barındırır. TKSD Responsible Care programı kapsamında faaliyet gösteren ve I-REC sertifikalı yenilenebilir enerji kullanımıyla çevresel sorumluluğunu somutlaştıran Ege Kimya, bu birikimi standartlaştırılmış ve tekrarlanabilir bir karbon altyapısıyla güçlendirme kararı aldı.

Ege Kimya özelinde öne çıkan ihtiyaç alanları şunlardı:

• Birbirinden farklı üretim süreçlerinin (silikat, metal karboksilat, çinko oksit, silika, katalizör, yapı kimyasalları) Kapsam 1 ve 2 emisyonlarının ürün hattı bazında sistematik yönetimi
• Metal, silikat ve kimyasal hammaddelerin taşıdığı Kapsam 3 satın alma emisyonlarının ve 70’den fazla ülkeye yönelik lojistik emisyonlarının metodolojik olarak hesaplanması
• Evonik, Albemarle ve Euclid Chemical ortaklıkları kapsamındaki üretim faaliyetlerinin organizasyonel sınır tanımlamasında doğru biçimde ele alınması
• Karbon verisinin denetime hazır, izlenebilir ve tekrarlanabilir şekilde yönetilmesi
• Karbon raporlama sürecinin dönemler arası tutarlılık ve verimlilikle sürdürülebilmesi

HEDEF

Çok Ürün Hatlı Yapıda Güvenilir ve Tekrarlanabilir Bir Karbon Altyapısı Kurmak

Ege Kimya’nın hedefi, karbon yönetimini dönemsel bir uyum faaliyeti olmaktan çıkararak; çok ürün hatlı üretim yapısının karmaşıklığını yansıtan, küresel ortaklık dinamiklerini kapsayan ve kurumsal karar desteğine dönüştürülebilir standartlaştırılmış bir yönetim sistemine kavuşturmaktı.

Hedeflenen yapı şu unsurları kapsıyordu:

• Tüm ürün hatlarında ve ortaklık yapılarında ortak organizasyonel sınır ve metodoloji
• Kapsam 1–2–3 emisyonlarının üretim süreçlerinden hammadde tedariğine ve ihracat lojistiğine kadar bütüncül şekilde yönetilmesi
• Üçüncü taraf doğrulamaya hazır raporlama altyapısı
• Gelecek dönemlerde minimum eforla tekrarlanabilir süreçler

Amaç, yalnızca mevcut dönemi raporlamak değil; karbon verisini enerji verimliliği kararlarından hammadde tedarik stratejisine, ortaklık yönetiminden ihracat pazarı değerlendirmesine kadar geniş bir yelpazede kurumsal karar alma süreçlerine entegre edecek kalıcı bir temel oluşturmaktı.

YAKLAŞIM

Kimya Sektörüne Özgü Sistematik Karbon Altyapısı İnşası

Proje, danışmanlık uzmanlığı ile dijital altyapının birlikte çalıştığı, çok katmanlı bir yaklaşımla yürütüldü. Endüstriyel kimya üretiminin proses çeşitliliği ve küresel ortaklık yapısı, projenin her aşamasında belirleyici bir dinamik oldu.

Aşama 1: Organizasyonel Sınır ve Kurumsal Çerçeve

Organizasyonel sınırlar ve emisyon kapsamı GHG Protokolü ile uyumlu biçimde tanımlandı. Adapazarı kampüsündeki tüm ürün hatları ile Evonik ortaklığındaki Egesil, Albemarle için gerçekleştirilen katalizör üretimi ve Euclid Chemical lisansıyla yapı kimyasalları üretimi dahil faaliyetlerin organizasyonel sınır içindeki konumu netleştirildi. Veri sahipliği ve sorumluluklar belirlendi.

Sonuç: Çok ürün hatlı ve ortaklıklı yapıyı kapsayan ortak bir metodolojik çerçeve ve net yönetim yapısı oluşturuldu.

---

Aşama 2: Standartlaştırılmış Veri Toplama Yapısının Kurulması

Kapsam 1–2–3 emisyonlarına ilişkin faaliyet verileri için ürün hattı bağımsız standart veri toplama şablonları oluşturuldu. Farklı üretim süreçlerindeki enerji tüketimi, metal ve kimyasal hammadde kullanımı, ihracat lojistiği ve diğer operasyonel veriler için irtibat noktaları belirlendi. Tüm süreçlerde ortak veri dili ve formatı benimsendi.

Altı farklı ürün grubunu barındıran entegre bir kimya tesisinde veri derlenmesi, doğası gereği kapsamlı bir koordinasyon sürecini gerektirir. Ege Kimya ekibinin üretim süreçlerine hakimiyeti ve sistematik veri yönetimi yaklaşımı, bu aşamanın verimli biçimde tamamlanmasında belirleyici bir rol oynadı.

Sonuç: Çok ürün hatlı üretim yapısına uygun, kurumsal düzeyde karşılaştırılabilirlik sağlayan tutarlı bir faaliyet veri altyapısı kuruldu.

---

Aşama 3: Kimya Sektörüne Özgü Hesaplama Metodolojisi

Endüstriyel kimya üretiminin emisyon profiline özgü hesaplama metodolojisi oluşturuldu. Silikat, metal karboksilat, çinko oksit, silika, katalizör ve yapı kimyasalları üretim süreçlerinin her biri için uygun emisyon faktörleri belirlendi. Kapsam 3 kapsamında metal ve kimyasal hammadde satın alma emisyonları ile ihracat lojistiği ayrı ayrı ele alındı. Tüm operasyonlarda kullanılan emisyon faktörleri merkezi bir kütüphane altında yapılandırıldı; varsayımlar ve metodolojik tercihler kurumsal çerçevede belgelendi.

Ön hesaplamayla başlayan süreç, dahili değerlendirme ve nihai hesaplamayla olgunlaştırıldı.

Sonuç: Hesaplama süreci, ürün hattından ve hammadde kaynağından bağımsız şekilde tekrarlanabilir, izlenebilir ve karar destekleyici bir yapıya dönüştürüldü.

---

Aşama 4: Veriyi Tek Bir Yapıda Toplama ve Doğrulamaya Hazırlık

Tüm ürün hatlarından ve operasyonlardan gelen veriler tek bir kurumsal karbon envanterinde birleştirildi. Kapsam ve kategori bazında raporlama çıktıları üretildi; doğrulama gerekliliklerini destekleyen dokümantasyon ve izlenebilirlik sağlandı. Proje kapanışında gelecek raporlama döngüleri için yol haritası netleştirildi.

Sonuç: Denetime hazır, tutarlı ve şeffaf bir raporlama altyapısı oluşturuldu.

DİJİTAL ALTYAPI

Çok Ürün Hatlı Üretimin Karbon Verisini Tek Noktadan Yönetmek

Carbondeck, bu projede endüstriyel kimya üretiminin çok ürün hatlı emisyon profilini yönetmek için merkezi dijital altyapı olarak konumlandırıldı.

Carbondeck sayesinde:

• Farklı ürün hatlarından ve ortaklık faaliyetlerinden gelen veriler tek bir sistemde toplandı
• Emisyon faktörleri ve hesaplama metodolojisi merkezi bir yapı altında yönetildi
• Kapsam ve kategori bazında esnek raporlama sağlandı
• Gelecek dönemler için tekrarlanabilir iş akışları kuruldu

Bu yapı, karbon verilerinin bireysel dosyalardan kurumsal hafızaya taşınmasını ve her raporlama döngüsünde mevcut altyapı üzerinden tutarlı biçimde ilerlenebilmesini sağladı.

SONUÇLAR

Kimya Sektöründe Kurumsal Karbon Yetkinliği

Proje kapsamında şu çıktılar elde edildi:

• GHG Protokolü ile uyumlu, Kapsam 1–2–3 bazında eksiksiz kurumsal karbon envanteri
• Altı farklı ürün grubunu ve küresel ortaklık faaliyetlerini kapsayan, endüstriyel kimya sektörüne özgü belgelenmiş hesaplama metodolojisi
• Her sonucun altındaki veriye inilebilen izlenebilir veri akışı
• Üçüncü taraf doğrulamaya hazır raporlama altyapısı
• Gelecek dönemlerde minimum eforla sürdürülebilecek tekrarlanabilir süreçler

STRATEJİK ETKİ

Karbon Verisinin Üretim Stratejisinden İhracat Kararlarına Uzanan Bir Varlığa Dönüşmesi

Kurulan karbon altyapısı, Ege Kimya için yalnızca raporlama ihtiyacını karşılamak değil; ürün hattı bazında enerji verimliliği karşılaştırması, hammadde tedarik stratejisi, Evonik ve Albemarle gibi küresel ortakların artan sürdürülebilirlik beklentilerine hazırlık ve ihracat pazarlarındaki karbon şeffaflığı taleplerine yanıt verebilme kapasitesi için sağlam bir temel oluşturdu.

I-REC sertifikalı yenilenebilir enerji kullanımı ve TKSD Responsible Care programı kapsamındaki çevresel sorumluluk yaklaşımı gibi mevcut sürdürülebilirlik adımları, standartlaştırılmış bir karbon altyapısıyla desteklenerek bütüncül bir çevresel yönetim çerçevesine dönüştürüldü.

Karbon verileri raporlama amacıyla üretilen çıktılar olmaktan çıkarak, Ege Kimya’nın 70 yılı aşkın üretim birikimini geleceğin sürdürülebilir kimya vizyonuyla buluşturan stratejik bir veri katmanına dönüştü.

Sonuç

Ege Kimya ile gerçekleştirilen bu çalışma, endüstriyel kimya sektöründe karbon yönetiminin; çok ürün hatlı üretim karmaşıklığı, küresel ortaklık dinamikleri ve geniş hammadde yelpazesi gözetilerek nasıl standartlaştırılmış bir kurumsal yetkinliğe dönüştürülebileceğini ortaya koymaktadır.

Semtrio’nun danışmanlık uzmanlığı ve Climateware’in dijital altyapısı ile kurulan bu yapı, Ege Kimya’nın çevresel sorumluluğunu kalıcı bir kurumsal altyapıya dönüştürerek; hem bugünün raporlama ihtiyaçlarını hem de gelecekteki düzenleyici gereklilikleri ve küresel ortakların sürdürülebilirlik beklentilerini destekleyen ölçeklenebilir bir karbon yönetim modeli sunuyor.